artLIVE – Ngày 8/10 vừa qua, dự án nhạc kịch đương đại ‘Ảo quan’ chính thức ra mắt, đánh dấu sự hợp tác giữa Nhà hát Kịch Sân khấu Nhỏ – Hội Sân khấu TP.HCM và TheaFter.
‘Ảo quan’ – Nỗi đau người ra đi, nỗi lòng người ở lại
Nhạc kịch ‘Ảo quan’ do nghệ sĩ Chinh Ba viết kịch bản và đạo diễn, đây được xem là một thử nghiệm táo bạo khi kết hợp kịch nói, âm nhạc, hình thể, video-art, nghệ thuật sắp đặt và cả mùi hương, mang đến một không gian sân khấu đa tầng, kích thích nhiều giác quan của người xem.
Được lấy cảm hứng từ hiện tượng tâm lý Apophenia, ‘Ảo quan’ bắt đầu bằng sự ra đi đột ngột của hai chàng trai trẻ, mở ra chuỗi bi kịch đan xen giữa mất mát, hoang mang và khát khao tìm kiếm lời giải trong tuyệt vọng của hai người mẹ.
Giữa nỗi đau mất con, họ còn phải gánh chịu sức nặng từ dư luận, những tranh cãi không hồi kết và cả cuộc chiến nội tâm day dứt khi không biết liệu chính mình có vô tình góp phần vào bi kịch ấy.
Sự giằng xé được đẩy lên cao trào khi họ phải đối diện với những người thân còn lại, những tâm hồn cũng đang rạn nứt, cố gắng chắp nối tình thân giữa những đổ vỡ không thể gọi tên.
Không đi theo lối kể chuyện tuyến tính, ‘Ảo quan’ được cấu trúc như chuỗi mảnh ghép cảm xúc, khán giả không chỉ quan sát mà còn tự tìm cách kết nối và lý giải câu chuyện.
Trong sự đan xen của âm thanh, ánh sáng và chuyển động, tác phẩm khơi gợi những suy nghĩ sâu sắc về sự sống, mất mát và hành trình hồi phục của con người trước tổn thương.
Buổi giới thiệu nhạc kịch ‘Ảo quan’ có sự tham gia của NSND Mỹ Uyên, ca sĩ Hồ Hoàng Ngọc, diễn viên Trần Đại Chính, bé Đào Minh Khang, cùng các diễn viên trẻ quang Phúc Toàn, Mai Thiên Quý, Trần Tuấn Kiệt, Thiên Tường, Phất Đồ, Tống Liên, Hứa Mạnh Dũng và Vũ Thiên Bảo.
Theo NSND Mỹ Uyên, người đồng hành cùng dự án từ những ngày đầu, điều khiến chị xúc động là tinh thần làm việc nghiêm túc của dàn diễn viên trẻ: “Ngồi xem các bạn tập, tôi đã khóc. Các bạn làm việc không ngừng nghỉ, dù yêu cầu của đạo diễn rất khó, nhưng ai cũng dốc hết lòng.”
Đạo diễn Chinh Ba chia sẻ: “Tôi không muốn làm một vở kịch khó hiểu. Tôi chỉ mong khán giả cảm thấy mình được thấu hiểu, được lắng nghe.” Với anh, ‘Ảo quan’ không đơn thuần là một vở diễn mà là không gian để nghệ sĩ và khán giả cùng đối thoại, cùng lắng nghe chính mình.
Câu chỉ dẫn của diễn viên Tuấn Kiệt: “Em không được múa, nhưng nó vẫn là múa, và khi nhìn vào, khán giả phải cảm nhận được cảm xúc trong đó” tưởng như nghịch lý, nhưng lại thể hiện tinh thần cốt lõi của tác phẩm.
Với dàn nghệ sĩ trẻ, ‘Ảo quan’ cũng là hành trình học hỏi và khám phá bản thân. Diễn viên Trần Tuấn Kiệt chia sẻ: “Trước đây em chỉ diễn, còn ở đây em vừa hát, vừa múa, vừa sống cùng nhân vật, đó là điều hoàn toàn mới với em.”
‘Ảo quan’ – Hồi chuông cảnh tỉnh về sức khỏe tâm thần
Dự án không chỉ hướng đến khán giả nghệ thuật mà còn mở rộng kết nối với cộng đồng, nhân dịp Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới (10/10), mang thông điệp về sự thấu cảm, sẻ chia và chữa lành.
‘Ảo quan’ nhận được sự đồng hành của Trung tâm ICS – tổ chức thúc đẩy quyền của cộng đồng LGBTI+ tại Việt Nam, góp phần mang đến chiều sâu xã hội cho tác phẩm.
Bên cạnh 5 suất diễn chính vào các ngày 7, 8, 14, 15 và 16/11 tại Nhà hát Kịch 5B, dự án còn triển khai chuỗi hoạt động vệ tinh gồm tọa đàm, workshop và giao lưu nhằm mở rộng đối thoại về sức khỏe tinh thần, gia đình và cộng đồng.
Chuỗi hoạt động ‘Mở lời – Mở lòng’ kéo dài suốt tháng 10 và đầu tháng 11, kết nối nghệ thuật với câu chuyện về sức khỏe tâm lý. Khởi đầu bằng tọa đàm ‘Mở lời – Mình nói chuyện được không?’ ngày 11/10, chương trình tiếp nối với buổi trò chuyện ‘Mở lòng – Chuyện trời đánh’ ngày 25/10. Đến ngày 1/11, workshop ‘Viết và diễn – Kịch bản cho sự thấu hiểu’ mời người tham dự khám phá cách thể hiện cảm xúc qua ngôn ngữ sân khấu, trước khi khép lại bằng Artist Talk ngày 9/11 – buổi giao lưu giữa nghệ sĩ ‘Ảo quan’ và khán giả.
Tất cả hoạt động đều mở cửa tự do, có sự đồng hành của chuyên gia tâm lý, phụ huynh và đại diện cộng đồng LGBT, cùng hướng đến việc lan tỏa tinh thần thấu cảm và nâng cao nhận thức tích cực về sức khỏe tâm thần.
Theo cố vấn tâm lý Phan Thượng Yên, giá trị của dự án nằm ở việc kết nối giữa nghệ thuật và trị liệu tinh thần: “Cái khó của sức khỏe tâm thần là không thấy được bằng mắt thường, không định vị được, nó có thể làm cho chúng ta giảm năng suất làm việc, giảm khả năng yêu thương và quan tâm người khác, giảm khả năng tự chăm sóc mình…”
Có thể nói ‘Ảo quan’ tựa như một vở kịch của ánh sáng – thứ ánh sáng nhỏ bé nhưng kiên định, len lỏi soi chiếu vào những góc khuất sâu nhất của tâm hồn. Vượt khỏi ranh giới của bi kịch, tác phẩm mở ra một lối đi khác cho những người ở lại, để họ học cách tiếp tục sống, thấu hiểu và tự chữa lành.
Trong khoảng lặng dịu êm ấy, ‘Ảo quan‘ gửi trao niềm tin mong manh mà mạnh mẽ, nâng đỡ những tâm hồn chênh vênh để họ dừng lại, nhìn lại và một lần nữa chọn gắn bó với sự sống.
Ảnh: Nhà Hát Kịch Sân khấu Nhỏ
