artLIVE – Street Dance (nhảy đường phố) không chỉ là vài cú xoay hay những cú giật cơ, mà là cả một nền văn hóa. Những điệu nhảy spin, pop, lock đã từ lâu vượt khỏi sàn diễn, trở thành DNA của đường phố – tự do, nổi loạn nhưng vẫn mang ý nghĩa sâu sắc về sắc tộc, màu da…
Nếu đã từng có dịp thưởng thức màn trình diễn của các vũ công đường phố, chúng ta dễ dàng thấy rằng mỗi dancer đều sở hữu một phong cách riêng biệt, tạo nên sự đa dạng đầy mê hoặc của bộ môn này. Cùng artLIVE điểm danh những thể loại Street Dance khuấy đảo thế giới, làm nên làm nên cá tính của cộng đồng Hiphop và ngày càng bùng nổ tại Việt Nam!
1. Breaking (Breakdance)
Breaking được xem là thể loại street dance lâu đời nhất, ra đời vào thập niên 70 tại South Bronx, New York (Mỹ). Xuất phát từ cộng đồng người Mỹ gốc Phi và Latinh, breaking nhanh chóng trở thành một trong năm yếu tố cốt lõi của văn hóa Street Dance và lan tỏa mạnh mẽ khắp toàn cầu.
Phong cách này nổi bật với những chuyển động mạnh mẽ dưới sàn, cùng hàng loạt kỹ thuật khó như power moves, headspin hay footwork phức tạp. Để làm chủ breaking, dancer cần nhiều năm rèn luyện, kết hợp thể lực bền bỉ với sự dẻo dai và khả năng sáng tạo. Người theo đuổi bộ môn này thường được gọi là B-boy hoặc B-girl.
Từ một phong trào đường phố, breaking đã bước lên sân khấu lớn nhất hành tinh khi chính thức trở thành môn thi đấu tại Olympic Paris 2024. Đây không chỉ là một dấu mốc lịch sử, khẳng định giá trị nghệ thuật và tinh thần thể thao của breaking, mà còn là minh chứng cho hành trình từ đường phố đến đấu trường quốc tế – nơi street dance được công nhận như một di sản văn hóa sống động của thời đại.
2. Popping
Popping xuất hiện vào thập niên 70 trên bờ Tây nước Mỹ (West Coast), và nhanh chóng trở thành một trong những phong cách đặc trưng của street dance. Dựa trên kỹ thuật co cơ và thả lỏng để tạo ra những cú “giật” (gọi là hit hoặc pop), popping mang lại hiệu ứng thị giác độc đáo mà ít thể loại nào có được.
Khi các ban nhạc chuyển âm thanh của nhạc cụ truyền thống sang các thiết bị điện tử như máy trống (drum machine) và đàn synthesizer, nhạc dance sẽ mang theo nhịp điệu chuẩn xác, sắc lạnh và đậm chất robot, yếu tố đã góp phần định hình nên diện mạo của phong cách này. Các popper thường dùng kỹ thuật isolation (cô lập chuyển động) để tạo ra ảo giác, khiến người xem có cảm giác họ đang thực hiện những động tác không tưởng.
Khác với breaking tập trung nhiều vào các chuyển động dưới sàn, popping thường được trình diễn ở tư thế đứng, kết hợp linh hoạt giữa sự dứt khoát, góc cạnh và sự mềm mại, uyển chuyển; từ đó hình thành nhiều biến thể đa dạng như robotic style, animation hay waving, giúp popper thỏa sức sáng tạo và kể câu chuyện bằng chính cơ thể của mình.
3. Hip-hop (Freestyle)
Hip-hop dance trở nên phổ biến sau khi các nhóm nhảy đường phố chuyên nghiệp đầu tiên được thành lập vào những năm 1970 tại Mỹ. Khi các phong cách như funkstyle và breaking bắt đầu thoái trào trước làn sóng truyền thông mạnh mẽ lúc bấy giờ. Được phát triển từ những điệu social dance, hip hop nhanh chóng khẳng định vị thế riêng nhờ tính freestyle phóng khoáng, cho phép dancer tự do sáng tạo và thể hiện cá tính qua từng chuyển động.
Nhóm nhảy huyền thoại Elite Force (Mỹ) đã góp công lớn trong việc lan tỏa hip hop dance ra toàn cầu, biến nó trở thành một biểu tượng văn hóa đại diện cho sự năng động và sáng tạo của giới trẻ.
Ngày nay, hip-hop dance không chỉ là bộ môn nghệ thuật mang tính giải trí, mà còn là không gian để khẳng định bản sắc cá nhân, nơi mỗi dancer đều có thể kể câu chuyện riêng theo cách độc đáo nhất.
4. House Dance
House Dance xuất hiện và bùng nổ từ những club scene tại New York và Chicago trong thập niên 1980, nơi âm nhạc house trở thành linh hồn của những buổi tiệc kéo dài thâu đêm. Khác với nhiều thể loại nhảy đường phố khác, house nhấn mạnh vào footwork (bước nhảy) nhanh, linh hoạt, kết hợp cùng chuyển động cơ thể uyển chuyển, mang lại cảm giác mượt mà, nhẹ nhàng nhưng đầy năng lượng.
Đây là thể loại duy nhất gắn liền với nhạc house, trong khi phần lớn các điệu nhảy khác thường trình diễn trên nền funk hoặc hip-hop. Vũ đạo này dần trở thành một phong cách mang tính toàn cầu, vừa sảng khoái vừa phóng khoáng, tạo nên trải nghiệm đầy tự do cho cả dancer lẫn người xem.
5. Locking
Locking là một trong những thể loại street dance lâu đời, nổi bật bởi sự vui nhộn và năng lượng tích cực mà nó mang lại. Thể loại này do Don Campbell (Mỹ) sáng tạo, ban đầu được gọi là Campbellocking sau một lần ông vô tình “khóa” động tác khi nhảy Funky Chicken trên sân khấu, khiến khán giả bật cười vì sự lạ lẫm và duyên dáng.
Đặc trưng của Locking nằm ở những cú “khóa” (lock) mạnh mẽ, xen kẽ cùng các chuyển động phóng khoáng và biểu cảm hài hước. Không chỉ chịu ảnh hưởng từ nhạc Funk và Disco, Locking còn lấy cảm hứng từ các nhân vật hoạt hình như Scooby Doo, Tom & Jerry. Bên cạnh động tác, trang phục sặc sỡ của các dancer cũng là điểm nhấn, khiến Locking luôn mang đến cảm giác hạnh phúc, vui tươi cho cả người nhảy lẫn khán giả.
6. Waacking
Waacking ra đời trong những LGBTQ+ Club thời Disco thập niên 1970 tại Los Angeles, sau đó nhanh chóng lan tỏa rộng rãi nhờ chương trình truyền hình Soultrain. Điệu nhảy này được nhận diện bởi những chuyển động tay nhanh, kết hợp với các tư thế tạo dáng trên nền nhạc disco cổ điển.
Waacking là một phong cách nhảy đặc trưng với những cú vung tay mạnh mẽ, kết hợp tạo dáng táo bạo và biểu cảm giàu cảm xúc. Không chỉ là kỹ thuật, waacking còn là tuyên ngôn của sự tự tin, yêu kiều và giải phóng cá tính. Các dancer thường xuất hiện với trang phục rực rỡ, lộng lẫy, biến từng màn trình diễn thành một bữa tiệc thị giác của quần áo thời trang.
7. Krump
Krump ra đời vào cuối thập niên 1990 – đầu 2000 tại Los Angeles, California, do Tight Eyez và Mijo sáng tạo. Tên gọi của KRUMP là viết tắt của “Kingdom Radically Uplifted Mighty Praise”, thể hiện tinh thần nâng niu và giải phóng sức mạnh nội tại.
Với những chuyển động mãnh liệt, dữ dội và bùng nổ, bao gồm những cú đẩy, đánh sắc bén và chest pop (động tác nhấn ngực), Krump thường bị nhầm lẫn với sự tức giận. Thực chất, đây là một phong cách nhảy giúp dancer giải tỏa năng lượng tiêu cực và bộc lộ những cảm xúc sâu kín nhất.
Ngay từ những ngày đầu, Krump mang theo thông điệp mạnh mẽ: “Thay thế bạo lực đường phố bằng nhảy múa”, biến nó trở thành biểu tượng của sự tự do, sức sống và khả năng chữa lành trong cộng đồng.
8. Memphis Jookin (MJ)
Memphis Jookin (MJ) xuất hiện từ cuối thập niên 1980 tại Memphis, Tennessee, bắt nguồn từ những bước nhảy Gangsta Walk (GW) gắn liền với văn hóa hiphop miền Nam Mỹ. Khi Gangsta Rap phát triển tại Memphis, điệu nhảy đường này này cũng dần biến đổi, và đến những năm 1990, GW tiến hóa thành Jookin – một phong cách với footwork linh hoạt, smooth và giàu tính biểu cảm.
Dù ban đầu chỉ tồn tại trong giới underground, Memphis Jookin bắt đầu bùng nổ ra thế giới vào năm 2004 khi một thế hệ new gen Jooker hợp tác cùng Jai Production đưa nó lên sân khấu quốc tế. Một nhân tố quan trọng trong việc ghi chép và hệ thống lại lịch sử GW cũng như Jookin chính là Dr. Rico, người đã góp phần đưa điệu nhảy này trở thành một biểu tượng độc đáo của street dance toàn cầu.
9. Voguing
Voguing xuất hiện từ những sàn đấu ballroom underground ở New York vào thập niên 1960, nơi cộng đồng LGBTQ+ tự do khẳng định bản thân và phá bỏ định kiến xã hội. Không chỉ là một điệu nhảy, voguing còn là phong cách sống, là thái độ đầy tự tin và kiêu hãnh.
Tên gọi này lấy cảm hứng từ tạp chí Vogue, khi các vũ công tạo nên những dáng pose giống người mẫu, nhưng được biến tấu uyển chuyển và đậm chất nghệ thuật. Điệu nhảy mang dấu ấn riêng với hand performance (biểu diễn tay tinh xảo), catwalk (bước đi người mẫu), duckwalk (bước đi bằng mũi chân, thấp người) cùng những cú tạo dáng kịch tính.
Street Dance vẫn “hot” vì nó không ngừng tiến hóa và luôn bắt nhịp với nhịp sống đường phố, âm nhạc, văn hóa đại chúng. Mỗi thế hệ dancer lại mang đến câu chuyện, cá tính và năng lượng riêng, khiến bộ môn này chưa bao giờ cũ.
10. Passinho
Từ những con hẻm chật hẹp trong khu favela của Rio de Janeiro ở phía đông nam Brazil, một điệu nhảy đường phố mới mẻ và đầy sức sống đã ra đời vào đầu những năm 2000, đó là Passinho có nghĩa “bước nhỏ” trong tiếng Bồ Đào Nha.
Ban đầu, điệu nhảy này được biểu diễn chân trần trên nền xi măng trong những bữa tiệc baile funk, rồi dần dần vươn ra khỏi ngõ hẻm, lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội với những clip đạt hàng triệu lượt xem.
Passinho nổi bật với những bước footwork thần tốc, những cú xoay hông sắc bén và chuyển động linh hoạt dồn nhiều trọng lực vào mũi chân. Nó mang đến cho thanh niên vùng favela một lối thoát, gắn kết cả những cộng đồng từng đối đầu, và biến các dancer địa phương thành ngôi sao quốc tế. Từ đó, Passinho dần trở thành một phong trào văn hóa của sự kháng cự, bản sắc và niềm vui.
Khác với những điệu nhảy được đóng khung, Street Dance là tự do, sáng tạo và kết nối cộng đồng – ai cũng có thể bắt đầu, ai cũng có thể tìm thấy bản thân trong từng bước nhảy. Chính sự hòa quyện giữa âm nhạc, thời trang, lifestyle và attitude đã giúp Street Dance hình thành một nền văn hóa sống động luôn “cháy” cùng giới trẻ khắp nơi.
Tham khảo
Văn Hoá đường phố
RedBull
