artLIVE – Cuốn sách ‘Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không‘ là một sự đúc kết trong suốt 12 năm đi, sống, quan sát và chiêm nghiệm của Nguyễn Mạnh Duy. Không chỉ mang đến những câu chuyện riêng biệt của ‘Xứ Tuyết’, ấn phẩm còn góp phần vào quỹ học bổng nhằm hỗ trợ những học sinh khó khăn tại vùng núi Himalaya mà tác giả đang âm thầm duy trì nhiều năm qua.
Trong nhiều năm qua, Himalaya thường hiện diện trong trí tưởng tượng của người Việt như một vùng đất của những đỉnh núi cao nhất thế giới. Nhưng với Nguyễn Mạnh Duy (Pema Tenzin), Himalaya không chỉ là địa lý. Đó là một “trường năng lượng”, nơi thiên nhiên, con người và đức tin hòa quyện trong một hệ sinh thái tinh thần đặc biệt. Cuốn sách mới “Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không” ra đời từ chính hành trình ấy – hơn 12 năm đi, sống, quan sát và chiêm nghiệm của tác giả giữa vùng núi thiêng Hy Mã Lạp Sơn.
Khác biệt với một cuốn sách ảnh truyền thống vốn thiên về hình ảnh, tác giả gọi tác phẩm của mình là một “photography storytelling book” – sách ảnh kể chuyện. Trong đó, mỗi bức ảnh là một lát cắt của đời sống, và mỗi trang sách mở ra một câu chuyện riêng.
Gần 500 trang in màu của cuốn sách không chỉ ghi lại cảnh sắc hùng vĩ của dãy Himalaya mà còn đan xen những trang ký sự và chiêm nghiệm văn hóa. Mỗi bức ảnh đi cùng với một câu chuyện nhỏ về đời sống bản địa, về thiên nhiên khắc nghiệt, và về hệ giá trị tinh thần của “Xứ Tuyết”.
Cuốn sách vì thế không phải là thứ để lướt nhanh mà mời người đọc chậm lại, như mở từng cánh cửa dẫn vào một miền trải nghiệm. Nhưng đồng thời, cuốn sách cũng không buộc người đọc phải đi theo một trình tự cố định.
Người ta có thể mở bất kỳ trang nào để bắt gặp một khuôn mặt người bản xứ, một lá cờ lungta bay trong gió, hay một thung lũng tuyết phủ dưới ánh hoàng hôn. Mỗi trang là một lát cắt độc lập, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng dần hình thành nên một bức tranh lớn về Himalaya.
Chính sự tự do ấy khiến cuốn sách giống như một mandala – nơi độc giả có thể bước vào bất kỳ điểm nào mà vẫn cảm nhận được câu chuyện.
Dành 12 năm để hiểu một vùng đất
Ít ai biết rằng chuyến đi đầu tiên đến Himalaya của Nguyễn Mạnh Duy kéo dài hơn một tháng nhưng lại không tạo ra bất kỳ bài viết nào. Với một nhà báo yêu nghề, đó là một sự im lặng hiếm thấy.
“Tôi nhận ra có những trải nghiệm sâu sắc đến mức không thể viết ngay được – giống như rượu nồng cần thời gian để ủ”, anh chia sẻ.
Thay vì viết, anh bắt đầu ghi lại mọi thứ bằng hình ảnh. Phải đến nhiều năm sau, khi những trải nghiệm đủ độ lắng, câu chuyện mới dần định hình thành cuốn sách.
Một chi tiết đáng chú ý: hơn 90% hình ảnh trong sách được chụp bằng máy ảnh phim. Trong thời đại kỹ thuật số, lựa chọn này khiến mỗi bức ảnh trở thành một dạng “kết tinh của thời gian”, mỗi khoảnh khắc đều được ghi lại với sự kiên nhẫn và chắt lọc.
‘Mandala ngũ đại’ – cách thấu hiểu Himalaya từ bên trong
Nguyễn Mạnh Duy là một trong số ít người Việt từng chinh phục các đỉnh núi trên 8.000m tại dãy Himalaya, trong đó có đỉnh Everest. Nhưng trong các cuộc trò chuyện về cuốn sách, anh không nói nhiều về thành tích leo núi.
“Leo núi không phải là câu chuyện chinh phục độ cao. Với tôi, đó là hành trình hoà vào năng lượng của đất trời và từng bước đối diện với chính mình”, anh nói.
Sau hơn một thập kỷ gắn bó với vùng núi này, Nguyễn Mạnh Duy nhận ra rằng sức mạnh của Himalaya không nằm ở độ cao của những đỉnh núi, mà ở năm yếu tố cốt lõi gọi là “mandala ngũ đại”, gồm: thiên nhiên, văn hoá, con người, lối sống và đức tin. Năm yếu tố ấy đan cài vào nhau, tạo nên một hệ sinh thái đặc biệt: thiên nhiên không tách rời đời sống, và đời sống gắn với niềm tin tâm linh.
Nhìn từ góc độ đó, Himalaya không còn là điểm đến du lịch hay địa danh địa lý, mà trở thành một hệ sinh thái tinh thần – hành trình khám phá thế giới bên ngoài cũng là cách thấu hiểu bên trong mỗi con người.
Với Nguyễn Mạnh Duy, cuốn sách còn là một dấu mốc cá nhân, cũng như một lời tri ân đến vùng đất đã gieo những “hạt mầm lành” trong đời sống tinh thần của anh.
Hành trình đến Himalaya bắt đầu khi anh bước qua tuổi 30 – thời điểm nhiều người tự hỏi về con đường của chính mình.
Trong hơn một thập kỷ sau đó, những chuyến đi qua các thung lũng tuyết, tu viện cổ và những con đường núi xa xôi không chỉ thay đổi cách anh nhìn thế giới, mà còn làm dịch chuyển những lớp ẩn sâu bên trong thân – tâm – trí.
“Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không” vì thế không chỉ là câu chuyện về một vùng đất. Nó như cuốn nhật ký của hành trình trưởng thành nội tâm.
Ấn phẩm cũng không được thực hiện với mục tiêu thương mại. Thông qua dự án OM Himalaya do anh sáng lập, doanh thu từ việc bán sách sẽ được bổ sung vào quỹ học bổng mà anh âm thầm duy trì nhiều năm qua, nhằm hỗ trợ những học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại các vùng núi Himalaya. Theo một cách nào đó, hành trình của cuốn sách vẫn đang tiếp tục qua những cơ hội học tập dành cho trẻ em nơi vùng núi xa xôi.
“Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không” như một tấm bản đồ tinh thần, giúp người đọc có thể bước vào Himalaya qua hình ảnh, câu chuyện và những chiêm nghiệm lặng lẽ.
Và có lẽ, như chính tác giả gợi ý, hành trình lớn nhất không phải là chinh phục một đỉnh núi nào đó, mà là vượt qua những giới hạn bên trong mình.
Ảnh: OH Himalayas
