artLIVE – Berber Whiskey là trà xanh bạc hà ngọt thanh của người Berber, một văn hoá hiếu khách ở vùng đất Ma Rốc (Kingdom of Morocco).
Ở Bắc Phi, nơi gió sa mạc lướt qua các thị trấn đất nung và ánh nắng mạ vàng lên từng lớp gạch, người ta mời nhau bằng một thức uống không phải rượu, nhưng lại được gọi là “whiskey”. Berber Whiskey là cái tên dí dỏm của trà bạc hà của người Berber, dân tộc bản địa lâu đời ở Ma Rốc. Và dù không chứa giọt cồn nào, loại trà này lại mang sức nặng của một nền văn hoá, của nghi lễ hiếu khách, của quan niệm về thời gian, vật chất và sự kết nối trong đời sống.
Những nguyên liệu trong một ấm trà Berber Whiskey
Thành phần của Berber Whiskey khá giản dị. Cốt lõi là trà xanh Gunpowder – loại trà được cuộn thành từng hạt nhỏ như hạt thuốc súng, khi gặp nước nóng sẽ từ từ mở ra, giải phóng vị chát nhẹ và nền hương ấm. Đi cùng là rất nhiều lá bạc hà tươi, thứ mang đến độ mát lạnh và hương thơm trong trẻo đặc trưng của vùng khí hậu khô nóng. Cuối cùng là đường, thường được cho khá nhiều, để vị trà trở nên tròn đầy và dễ uống. Ba thành phần, không cầu kỳ, nhưng hòa quyện với nhau thành một thức uống mang dấu ấn văn hoá rõ rệt: ngọt ngào, mát lành, và vừa đủ để làm thăng hoa cuộc trò chuyện.
Ấm đựng trà truyền thống thường được làm bằng kim loại bạc hoặc hợp kim đánh bóng. Màu bạc tương phản với màu xanh hổ phách của trà bạc hà là một bảng màu tự nhiên, hòa hợp với cảnh quan đá sa thạch của vùng Atlas.
Đơn giản là vậy, nhưng điều thú vị lại nằm ở cách mỗi nguyên liệu đều mang theo một câu chuyện riêng. Trà xanh Gunpowder không phải bản địa, nó đến với người Berber thông qua những tuyến giao thương cổ, để rồi trở thành dấu vết của sự kết nối xuyên lục địa từ nhiều thế kỷ trước. Bạc hà thì ngược lại: được hái từ vườn nhà hoặc những mảnh vườn nhỏ giữa sa mạc, mang theo sự tươi mát hiếm hoi của vùng khí hậu khô nóng. Còn đường, từng được coi là hàng hóa quý, càng được cho nhiều lại càng thể hiện lòng hiếu khách rộng rãi. Vì thế, trong một ấm trà tưởng như mộc mạc, có thể thấy cả hành trình giao thương, nhịp sống địa phương và quan niệm về sự sẻ chia của người Berber.
Văn hoá bắt nguồn từ một tách trà Berber Whiskey
Trong văn hoá Ma Rốc, trà bạc hà Berber Whiskey gắn liền với lòng hiếu khách và sự kết nối. Người dân phục vụ trà cả ngày, như một cách chào đón và tôn trọng khách đến nhà. Người pha trà sẽ nâng ấm lên cao, để dòng nước rót xuống tạo thành một đường cong mảnh và liên tục. Động tác này không phải ngẫu nhiên, mà được lặp lại một cách có ý thức: rót cao để trà tiếp xúc với không khí nhiều hơn, hương bạc hà nhờ đó mở ra rõ và mát; lớp bọt mỏng nổi trên bề mặt như dấu hiệu của một ấm trà pha khéo; và chính cử chỉ trau chuốt ấy cho thấy sự trân trọng dành cho người được mời trà.
Ý nghĩa qua từng tách trà Berber Whiskey
Trong nhà người Berber, một ấm trà hiếm khi chỉ pha một lần, mà trà sẽ được rót và pha lại đến ba lần, mỗi lần mang một cấp độ hương vị và một tầng ý nghĩa riêng. Ly trà đầu tiên thường mạnh và đậm, biểu trưng cho sức sống và sự thẳng thắn ban đầu của những cuộc gặp gỡ. Ly thứ hai trở nên dịu và ngọt hơn, như cách tình bạn dần được vun bồi qua trò chuyện và chia sẻ. Đến ly thứ ba, vị trà trở nên nhẹ và kéo dài, gợi cảm giác bền bỉ và sâu lắng của tình thân. Qua ba lần rót ấy, việc thưởng trà trở thành một nghệ thuật giao tiếp, giúp người dân ở đây tiếp xúc, hiểu nhau, và xây dựng mối quan hệ một cách tự nhiên.
Khi bước vào một không gian nhà của bất kì người Ma Rốc nào, ta sẽ bắt gặp những mảng tường đất nung đỏ trầm, những tấm thảm dệt tay với họa tiết hình học nhịp điệu, và trên khay kim loại chạm khắc là bộ ấm trà đánh sáng như gương cùng những chén thủy tinh trong sắc lam hoặc hổ phách. Trà Berber Whiskey xuất hiện trong không gian đó, như cách người Ma Rốc chắt lọc cái đẹp từ những điều tự nhiên nhất đời sống của họ.
Tham khảo:
foodandwine
theculturetrip
riadalkemia
