artLIVE – ‘Tôi có thể là lá, tôi có thể là hoa, tôi cũng có thể là mặt đất, nhưng tôi cũng có thể là bầu trời. Tôi là gì tôi không rõ, chỉ rõ tôi được tự do. Giữa tiếng lao xao của thiên nhiên, tôi như ôm trọn miền thơ thẩn.’
Đó là khoảnh khắc tiếng lòng bỗng chững lại, lặng lẽ cất lên từ miền suy tưởng, khi tôi dõi theo từng “nhịp thở” của tác phẩm Lê Minh Khoa trong triển lãm “Giữa lao xao, thả mình trôi” .
Lê Minh Khoa – Hành trình song hành hội họa và thời trang
Họa sĩ Lê Minh Khoa (sinh năm 1972) tốt nghiệp khoa Sơn dầu, Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh năm 2000. Từ nền tảng hàn lâm ấy, anh rẽ hướng sang thiết kế ứng dụng và nhanh chóng ghi dấu như một gương mặt tiêu biểu của thiết kế thời trang Việt Nam thời hậu Đổi Mới.
Hành trình mỹ thuật của Lê Minh Khoa khởi nguồn từ thập niên 1990, giai đoạn bản lề với nhiều chuyển động sâu sắc của mỹ thuật Việt Nam. Sau Đổi Mới, hội họa ba miền Bắc – Trung – Nam dần thoát khỏi quỹ đạo hiện thực xã hội chủ nghĩa, mở rộng biên độ tiếp cận các trào lưu hiện đại, từ Biểu hiện đến Trừu tượng. Trong dòng chảy ấy, anh âm thầm định hình ngôn ngữ sáng tạo riêng.
Lê Minh Khoa từng đại diện Việt Nam tham dự cuộc thi Thời trang châu Á tại Singapore năm 1999 và Tuần lễ Thời trang Hồng Kông năm 2008. Ở trong nước, anh có quãng thời gian dài cộng tác cùng Nhà hát Hòa Bình và Lega Fashion, đồng thời xây dựng thương hiệu Minh Khoa với những dấu ấn rõ nét ở cả haute couture lẫn ready-to-wear.
“Giữa lao xao, thả mình trôi” là triển lãm cá nhân đầu tay ở tuổi ngũ tuần của họa sĩ Lê Minh Khoa là sự chắt lọc những lắng đọng của hai hành trình song hành: mỹ thuật sáng tác và mỹ thuật ứng dụng. Sự hòa quyện này không chỉ khắc họa rõ bản sắc riêng của Lê Minh Khoa, mà còn phản chiếu tinh thần sáng tạo của một thế hệ nghệ sĩ miền Nam thời hậu Đổi Mới.
‘Giữa lao xao, thả mình trôi’ – Truy vấn tự do giữa vòng xoáy đời
Triển lãm “Giữa lao xao, thả mình trôi” giới thiệu 28 tác phẩm acrylic, dưới sự giám tuyển của Ace Lê, được kết nối thành bốn mạch nội dung, dẫn dắt người xem đi qua các tầng chảy trôi của hình khối, sắc màu và cảm xúc gồm: cập bến, đặt chân, chao liệng và cuối cùng là thả trôi.
Ở Cập bến, ý niệm được chưng cất trong bố cục, khi dấu vết con người và đô thị được gạt sang bên, nhường chỗ cho thiên nhiên nguyên sơ lên tiếng.
Acrylic cùng chiếc bay dẹt giúp Lê Minh Khoa kiến tạo những nhịp vẽ nhanh, chồng lớp, vừa mở ra các mảng màu rộng, vừa cắt gọt đường nét mảnh và sắc.
Cách biểu đạt ấy như một ẩn dụ về nội tâm con người giữa dòng đời xô bồ: mải miết theo đuổi tiền tài, tình cảm hay sự nghiệp, ta thường quên dành cho mình một khoảng lặng đủ nhỏ để dừng lại, thư giãn và tự ôm ấp chính mình.
Sau khi “cập bến” vùng đất mới, tâm thế người du hành trở nên vững vàng hơn, và Lê Minh Khoa cũng tìm được lời giải cho tư duy tạo hình của mình. Ở chủ điểm Đặt chân này, sự đan xen giữa mềm và cứng, giữa độ lỏng của chất liệu và sự kiểm soát của công cụ, mở ra một không gian vừa bí ẩn vừa đa chiều, như một lời mời dẫn người xem cùng họa sĩ trở về những cuộc dã ngoại nguyên sơ, nơi có sông suối, bùn cát, cỏ cây và ký ức cội nguồn, nơi bạn được thiên nhiên bao bọc và cuốn đi hết những muộn phiền vốn có.
Đến Chao liệng, bảng màu neon khẽ mở ra một miền trong trẻo và bồng bềnh, như những nhịp chuyển lơ lửng của tiềm thức. Khi làm chủ kỹ thuật bay vẽ, Lê Minh Khoa để dòng nét trôi nhẹ, hòa vào các mảng màu mỏng và trong, tạo nên độ rung thị giác cùng chiều sâu ánh sáng, mang đến cảm giác tươi mới, khác biệt so với những loạt trước.
Ánh nắng như len qua tán lá, hơi thở cỏ cây lan tỏa khắp bề mặt tranh, chạm vào những ký ức dịu dàng tưởng đã ngủ yên và đọng lại một niềm hân hoan trước vẻ đẹp mơ màng của thiên nhiên.
Ở chặng cuối Thả trôi, họa sĩ chơi đùa với những lớp vàng tán mỏng, vừa tạo ranh giới không gian, vừa tan hòa vào tổng thể. Kỹ thuật vẽ ướt trên ướt, đòi hỏi tốc độ và độ chính xác cao, mang đến nhịp điệu dứt khoát, gợi liên tưởng đến tinh thần cắt may trong thời trang.
Bốn loạt tác phẩm đánh dấu những chuyển động song hành của tư duy và kỹ thuật, gợi nhắc về không gian, mảng nét, màu sắc và chất liệu, để hình thành một ngôn ngữ trừu tượng mang dấu ấn riêng của Lê Minh Khoa.
Theo hành trình của “chiếc thuyền” ấy, người xem không cần neo giữ, cũng chẳng mải miết tìm kiếm trật tự hay hình hài xác định. Trước mắt chỉ còn những mảng màu bùng nổ, len lỏi, chồng lớp rồi va đập vào nhau.
Tựa như lời bài hát Mong thế giới dịu dàng với em “Buồn thì cứ khóc, mặc bao ánh mắt. Thả nỗi buồn kia cuốn theo mây trời”, em “Giữa lao xao, thả mình trôi” cho nước mắt rơi. Để rồi, trong khoảnh khắc buông bỏ ấy, lòng người chạm đến miền bình yên đã âm thầm trú ngụ sâu trong tâm khảm của mình, của bạn và của đời.
Triển lãm “Giữa lao xao, thả mình trôi” mở cửa tự do từ 10 – 21/01 tại CHILLALA – House of Art, 75 Xuân Thủy, phường An Khánh (Thảo Điền cũ), TP. Hồ Chí Minh.
